Yazılar

4 Ağustos

1) Kurşun kalem uçlarının üretimi için yeni bir metot bulan Fransız mucit Nicolas Jacques Conte dünyaya geldi. Conte bulduğu yeni yöntemde, toz haline getirdiği grafiti kil parçalarıyla karıştırarak fırınladı ve bir ahşap içerisinde muhafaza etti. Conte’nin yöntemi, savaş nedeniyle ithal edilen kurşun kalem uçlarının zarar görmesi sonucu kullanıldı ve daha sonra ilgi gördü. Kendisi, grafiti kullanan ilk kişidir ve şuan da hala kurşun kalemlerde grafit kullanılmaktadır.

2) Perikardiyumu (Dış kalp zarı) diken ilk siyahi Amerikan olan Daniel Hale Williams yaşamını yitirdi. 9 Temmuz 1893’te, 24 yaşındaki bıçaklama kurbanı bir genci ameliyat etti. Ameliyat sırasında yarayı perikardiyuma kadar dikti fakat kalp kasının küçük bir bölümünü dikmeden, kasın kendi kendini yenilemesi için bıraktı. Hasta iyileşti ve en az 20 yıl yaşadı.

3) Yüksek irtifadaki hava koşullarını uçurtma ile inceleme yönteminin öncüsü, Amerikalı meteorolojist Alexander George McAdie dünyaya geldi. Üniversiteden mezun olduktan sonra, ABD Ordu Sinyal Servisi’ne katıldı. Burada meyveleri buzlanmadan kurtarmak için bir cihaz icat etti ve patentini aldı. Duman kirliliğinin atmosfere olan etkisini inceleyen McAdie, atmosferik elektrik ve auroral fenomenler arasındaki ilişkiyle alakalı çalışmalar yaptı.

4) Modern nörofizyolojinin kurucularından olan İngiliz elektrofizyolog Baron Edgar Dougles Adrian hayata gözlerini yumdu. 1930’ların başında, elektroensefalografi kavramını geliştirdi. Ayrıca elektriksel beyin dalgaları üzerine araştırmalar yaptı. 1932’de, nöronların işlevleriyle ilgili keşifleri sayesinde Nobel Fizyoloji Ödülü’nü Sir Charles Sherrington ile paylaştı.

5) Optik, geometri ve klasik mekanik gibi alanlarda çalışmalar yapan İrlandalı matematikçi Sir William Rowan Hamilton doğdu. Hamilton 12 yaşına geldiğinde on dört yeni dil öğrendi. Bir süre sonra çok iyi derecede zihinden hesaplama yeteneğine sahip Amerikalı Zerah Colburn ile tanıştı ve ikili birlikte yarışmalara katıldı. Hamilton’ın bu yarışmalarda Colburn’a yenilmesi, onun matematiğe olan ilgisine kıvılcım oldu. 15 yaşında, LaPlace ve Newton’ın çalışmalarını incelemeye başladı. 17 yaşına geldiğinde ise yaşayan en iyi matematikçi oldu. Ayrıca ilerleyen yıllarda yaptığı çalışmalarla kuantum mekaniğinin temelini oluşturdu.

6) Yeryüzünün iç kısmının, katı bir manto içinde çok yavaş ilerleyen erimiş bir çekirdeğe sahip olduğunu düşünen ilk kişi olan İrlandalı mühendis John Perry yaşamını yitirdi. Perry kariyerine Glasgow Üniversitesi’nde Lord Kelvin’e asistanlık ederek başladı ve daha sonra makine mühendisliği profesörü oldu. O dönemde Kelvin ile Perry arasında dünyanın yaşı ile alakalı bir çekişme bulunuyordu. Kelvin dünyanın yaşını 20-400 milyon yıl olarak görürken, yaptığı hesaplamaları sadece kabuklar arası ısı iletimi ile açıklıyordu. Perry bunları yetersiz görerek kendi yöntemini geliştirdi ve dünyanın yaşını, günümüzdekine yakın bir şekilde (4.5 milyar), 2-3 milyar olarak hesapladı.

7) 1921 yılında, Eduard Belin’in icat ettiği Belinograf cihazı kullanılarak Atlantik Okyanusu boyunca radyo ile bir faks iletildi. New York Times’ın yönetici editörü tarafından yazılan bir mesaj, ABD’deki ekipman tarafından tarandı ve yedi dakikada Belin’in Fransa’daki laboratuvarına gönderildi.

Kaynak: Todayinsci

 

7 Mayıs

  1. 1998’de Güney Afrika Cumhuriyeti doğumlu Amerikalı fizikçi Allan MacLeod Cormack hayatını kaybetmiştir. 1979’da Godfrey Hounsfield ile X-ışını temelli bilgisayarlı tomografi (BT) üzerine yaptığı çalışmalar nedeniyle Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü kazanmışlardır.
  2. 1963’te Macar mühendis Theodore von Kármán hayatını kaybetmiştir. Aerodinamik alanında, ses üstü ve hipersonik hava akışlarının karakteristiği konularında çalışmalar yapmıştır.
  3. 1939’da Kanadalı-Amerikan moleküler biyolog Sidney Altman dünyaya geldi. Thomas Cech ile birlikte RNA’nın katalitik(değişime uğramadan reaksiyondan ayrılabilme) özelliğini keşfettikleri için 1989 yılında Nobel Kimya Ödülüne layık görülmüşlerdir.
  4. 1911’de İngiliz matematikçi ve teorik astronom Raymond Arthur Lyttleton dünyaya geldi. Yıldız evrimi ve bileşenleri üzerine çalışmalar yapmıştır. Fred Hoyle ile birlikte yıldızlararası hidrojenin büyük ölçekli varlığını göstererek, o alanın yıldızlararası gazdan yoksun olduğunu kanıtlamışlardır. Ayrıca enerjinin yıldız tarafından nasıl üretildiğini açıklamak için nükleer fiziği kullanmışlardır. 1953 yılında yazdığı bir bilimsel makalesinde  dönen sıvı kütlelerin kararlılığını tanımlamıştır. Daha sonra Dünya’nın sıvı bir çekirdeği olduğunu aynı makalesini uzatarak öne sürmüştür. Genişleyen evrenin elektrostatik teorisini bilim dünyasına sunmuştur.

      Lyttleton’ın “The Modern Universe” adı kitabı
  5. 1907’de Amerikalı biyolog ve ekolog Alton A. Lindsey dünyaya gelmiştir. Hayatı boyunca birçok ekosistemi gözlemlemiş, Antartika’ya düzenlenen keşif çalışmalarında bulunmuş ve bu sırada penguenler ve fok balıkları üzerinde çalışmıştır. Michigan Gölü’nün Indiana kıyılarını korumak için öncülerden biri olmuştur.
  6. 1867’de Alfred Nobel dinamitin patentini almıştır.
  7. 1837’de Alman jeolog ve arkeolog Karl Mauch dünyaya gelmiştir. 1867 yılında, Güney Afrika’da özellikle Hartley Hills’deki Tati altın alanları ve Zimbabwe’de antik bir şehrin kalıntıları ile ilgili araştırmalar yapmıştır. Modern dönemden önce dikilen en büyük yapılar olan Büyük Zimbabel’in, harabelerinin devasa ve geniş duvarlarını araştıran ilk Avrupalıydı.
  8. 1713’te Fransız matematikçi Alexis Claude Clairaut dünyaya gelmiştir. Venüs’ün kütlesi için ilk makul değeri belirlemiştir ve Halley Kuyrukluyıldızı’nın geri dönüşünün zamanlamasını tahmin etmiştir.
  9. 1617’e Alman astronom David Fabricius hayatını kaybetmiştir. Çıplak gözle gözlemleri ve güneş lekeleri kayıtları ile bilinmektedir.

10 Ocak

1. 1989 yılında Sovyet roket bilimcisi Valentin Petrovich Glushko hayatını kaybetti. Glushko, roket tasarımcısı Sergey Korolyov ile roket biliminin öncülerinden olmuştur. İlk kıtalar arası balistik füzeleri projesini başarıyla başlatmışlardır. Aynı yılın ekim ayında ilk yapay uydu olan Sputnik I’i yörüngeye göndermişlerdir. 

2. 1977 yılında Büyük Britanyalı Lord Alexander R. Todd hayatını kaybetti. Nükleotidlerin, nükleozidlerin ve nükleotid koenzimlerinin yapısı ve sentezi üzerine araştırma yapmış ve 1957 Nobel Kimya Ödülü‘nü kazanmıştır. Nükleotidlerin 3 farklı temel yapı taşından oluştuğu biliniyordu. Alexander Todd ise yapı taşlarının birbirlerine nasıl bağlı olduklarını araştırmıştır.

3. 1970 yılında Rus kozmonot Pavel Belyayev hayatını kaybetti. Sovyetler Birliği‘nin 18 Mart 1965‘teki sekizinci insanlı uzay uçuşunda Voshod 2 uzay aracını yönetmiş ve bu uçuş sırasında öteki kozmonot Aleksey Leonov, uzayda yürüyen ilk insan olmuştur.

4. 1949 yılında Alman coğrafyacı ve buz bilimci Erich Dagobert von Drygalski hayatını kaybetti. Drygalski, Antartika’daki buzsuz yanardağı keşfetmiştir.

5. 1947 yılında Stanford Üniversitesi, İnfantil Felç Ulusal Vakfı tarafından finanse edilen üç yıllık araştırmanın sonuç verdiğini ve çocuk  felci virüsünün izolasyonunu bildirdi(O sırada mevcut olan diğer aşılar, yüksek orandaki safsızlıkları yüzünden sorunlar yaşıyordu.).

6. 1946 yılında ABD’de Diana Projesi ekibi Ay’ın yüzeyinden yansıyan radar sinyallerini tespit etti.

7. 1937 yılında  Amerikan kimyager Julius Stieglitz hayatını kaybetti. Varyant Teorisi’nin ışığında organik bileşiklerin davranış ve yapısını yorumlayarak organik kimyaya fiziksel kimya yöntemlerini uygulamıştır.

8. 1936 yılında Amerikan astronom ve fizikçi Robert Woodrow Wilson dünyaya geldi. Arno Allan Penzias ile New Jersey’deki Bell Laboratuvarı’nda yeni bir anten tipi çalışırken Kozmik mikrodalga arka plan ışımasını keşfetmişlerdirEvrenin en uzak noktasından geldiği düşünülen bu elektromanyetik ışımanın, Büyük Patlama’nın en büyük kanıtlarından biri olduğu düşünülmektedir. Bu keşif Woodrow ve Arno’ya 1978 yılı Nobel Fizik Ödülü’nü getirmiştir.

Solda Robert Woodrow Wilson ve sağda Arno Allan Penzias, kendi inşa ettikleri antenin önünde duruyor. Anten 7 metre çapa sahip.

Robert Woodrow Wilson ve Arno Allan Penzias.

9. 1922’de Thomas A. Edison’a, “Depolama-Pil Elektrotu ve Üretimi” için patent verildi.

10. 1919 yılında mimari akustik biliminin kurucusu, Amerikan fizikçi Wallace Clement Sabine hayatını kaybetti.

11. 1916 yılında İsveçli biyokimyager Sune K. Bergström dünyaya geldi. Bilime katkıları şöyle özetlenebilir:

  • Prostoglandinler ve ilişkili maddelerin keşfinden ötürü Bengt I. Samuelsson ve Sir John Robert Vane ile paylaştığı Nobel  Tıp Ödülü’ne layık görülmüştür.
  • Prostaglandinlerin birkaçını saflaştırarak kimyasal yapılarını belirlemiştir.
  • Çalışmalarıyla prostaglandinlerin doymamış yağ asitlerinden oluştuğunu göstermiştir.

12. 1911 yılında  İngiliz biyokimyager Norman Heatley dünyaya geldi. Ekibiyle penisilini etkin bir şekilde arıtmak için geri ekstraksiyon tekniğini geliştirmiştir. Heatley bir başka deney yöntemi ile bir penisilin örneğinin aktifliğini ölçülebilir kılmıştır.

13. 1899 yılında Conrad Hubert tarafından Amerikan Elektriksel Yenilik ve İmalat Şirketi’nde ilk Spiral Işık olarak üretilen, daha sonra David Misell tarafından ”Elektrikli Aygıt” olarak adlandırılan el fenerinin icadı için bir ABD patenti yayınlandı.

14. 1878 yılında modern kardiyolojinin kurucularından William Stokes, hayatını kaybetti. Ayrıca 1838’de Batı dünyasında türünün ilk topluluğu olan Dublin Patoloji Topluluğu‘nu kurmuştur.

15. 1877  yılında Amerikan bilim insanı ve eğitimci Frederick Gardner Cottrell dünyaya geldi. Cottrell, endüstriyel elektrostatik çöktürücünün mucididir.

  • Cottrell, helyumun doğal gazdan ayrılması için gerekli sürecin geliştirilmesine katkıda bulunmuştur. Aynı zamanda nitrik oksit oluşumu için yüksek sıcaklıkta gerçekleşen bir işlemi mükemmelleştirme girişimleri sırasında sentetik amonyak endüstrisinin kurulmasında aracı olmuştur.

16. 1866 yılında Alman Patalog Albert Ludwig Aschoff dünyaya geldi. Aschoff fagositik(bakteri ve diğer maddeleri içine çekebilen) dokularda bulunan çeşitli hücreleri içeren retiküloendotel sistemini(1924) adlandırmıştır. Aynı zamanda apandisit, safra taşı, sarılık, iskorbüt ve tromboz üzerine  önemli çalışmalar yapmıştır.

17. 1864 yılında elektrik biliminin öncüsü  İrlandalı fizikçi Nicholas Joseph Callan hayatını kaybetti. İndüksiyon bobinini(1836) bilinenin aksine Heinrich Ruhmkorff’dan önce icat etmiştir.

18. 1853 yılında Alman-Amerikan gökbilimci John Martin Schaeberle dünyaya geldi. C/1880 G1, C/1881 N1  numaralı kuyruklu yıldızları keşfetmiştir.

19. 1832 yılında Thomas Hodgkin tarafından, lenf nodüllerinde tümöral büyüme biçiminde başlayarak gelişen bir hastalık tanımlandı(Hodking Lenfoma).

20. 1829 yılında Fransız hidrolik mühendisi Henri-Émile Bazin dünyaya geldi.Çalışmaları şöyledir:

  • Menfezler yoluyla dalga yayılımı ve akışkan akışını incelemiştir.
  • 1854 yılında, Fransız iç ticari seyrüseferinde önemli olan Canal de Bourgogne’yi geliştirdi ve projeyi kârlı hale getirdi.
  • 1867 yılında nehir taraması için pompa kullanma önerisiyle ilk emişli tarak makinelerinin inşasına vesile olmuştur.

21. 1778 yılında organizmaların cins ve türlerine göre isimlendirilmesi için tekdüze bir sistem olan biyolojik sınıflandırmayı ilk kuran İsveçli botanikçi ve araştırmacı, Carolus Linnaeus hayatını kaybetti.

22. 1698 yılında İngiliz mühendis Thomas Savery buharla çalışan, madendeki suyu dışarı atmak için kullanılan bir tulumba icat etti.

23. 1638 yılında anatomist ve jeolog Nicolaus Steno dünyaya geldi. Steno’nun ”Sabit Açılar Konumu Yasası” veya basitçe ”Steno Yasası” olarak tanımladığı ilkeler jeoloji biliminin temelini oluşturmuştur.

  • Bir dönem bir hastanede anatomi uzmanı olarak da çalışan Nicolas Steno, kasların kasılırken şekil değiştirdiğini ama hacimlerinin sabit kaldığını göstermek için geometriden yararlanmıştır.

Kaynakça: