9 Mayıs

1) 1874 yılında İngiliz arkeolog ve Mısırbilimci Howard Carter dünyaya gelmiştir. Mısır’ın Luksor kentindeki ünlü Krallar Vadisi’nde firavun Tutankamon’un mezarını keşfetmesi ile ün kazanmıştır. Buna rağmen Mısır’dan çok uzakta ölmüş ve cenazesine sadece eşi Lady Evelyn katılmıştır.

2) 1927 yılında Alman biyofizikçi Manfred Eigen dünyaya gelmiştir. Çok kısa enerji atımlarına dönük yanıt veren olağanüstü hızlı kimyasal tepkime hakkındaki çalışmaları sayesinde 1967’de Ronald George Wreyford Norrish ve George Porter ile beraber Nobel Kimya Ödülü’ne layık görülmüşlerdir. İsmi; 1979’da Peter Schuster ile beraber tanımladığı prebiyotik sistemlerin kendi kendine organizasyonunu açıklamak için tepkime çemberlerinin çembersel bağlantısını anlatan Kimyasal Hiper Çember Teorisi ile anılmaktadır. Halen Münih Teknik Üniversitesi’de onursal doktor olarak çalışmaktadır.

3) 1931 yılında Amerikalı fizikçi Albert Abraham Michelson hayatını kaybetmiştir. Kariyerine deniz kuvvetlerinde başlamış, sonrasında fizik profesörü olarak devam etmiştir. Çalışmalarından bazıları şöyledir:

  1. Işık hızını ilk olarak 1881’de inanılmaz bir duyarlılıkla ölçmüştür.
  2. Dünyanın hareketinin, ışık hızının ölçümündeki etkisini ölçen interferometreyi keşfetmiştir. Profesör E. W. Morley’ le birlikte interferometreyi kullanarak ışığın bütün dahili sistemlerde aynı hızda ilerlediğini göstermiştir.
  3. Uluslararası ağırlık ve ölçü birimleri komitesinin isteği üzerine standart metreyi Kadmiyum ışığının dalgaboyu cinsinden ölçmüştür.
  4. Echelon spektroskopunu bulmuş ve savaş yıllarında deniz kuvvetlerindeki çalışmalarıyla burası için aletler geliştirmiştir. ABD deniz kuvvetleri araç gereçleri arasında yer alan mesafe ölçeri (Rangefinder) bunlardan biridir.
  5. 1920’de ışık girişimini kullanarak ve interferometrenin gelişmiş şekliyle, Betelgeuse yıldızının çapını ölçmüştür. Bu ölçüm aynı zamanda ilk defa bir yıldızın büyüklüğünün doğru olarak tespitidir.

Kaynakça:

  1. Vikipedi
  2. Todaysci.com

7 Mayıs

  1. 1998’de Güney Afrika Cumhuriyeti doğumlu Amerikalı fizikçi Allan MacLeod Cormack hayatını kaybetmiştir. 1979’da Godfrey Hounsfield ile X-ışını temelli bilgisayarlı tomografi (BT) üzerine yaptığı çalışmalar nedeniyle Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü kazanmışlardır.
  2. 1963’te Macar mühendis Theodore von Kármán hayatını kaybetmiştir. Aerodinamik alanında, ses üstü ve hipersonik hava akışlarının karakteristiği konularında çalışmalar yapmıştır.
  3. 1939’da Kanadalı-Amerikan moleküler biyolog Sidney Altman dünyaya geldi. Thomas Cech ile birlikte RNA’nın katalitik(değişime uğramadan reaksiyondan ayrılabilme) özelliğini keşfettikleri için 1989 yılında Nobel Kimya Ödülüne layık görülmüşlerdir.
  4. 1911’de İngiliz matematikçi ve teorik astronom Raymond Arthur Lyttleton dünyaya geldi. Yıldız evrimi ve bileşenleri üzerine çalışmalar yapmıştır. Fred Hoyle ile birlikte yıldızlararası hidrojenin büyük ölçekli varlığını göstererek, o alanın yıldızlararası gazdan yoksun olduğunu kanıtlamışlardır. Ayrıca enerjinin yıldız tarafından nasıl üretildiğini açıklamak için nükleer fiziği kullanmışlardır. 1953 yılında yazdığı bir bilimsel makalesinde  dönen sıvı kütlelerin kararlılığını tanımlamıştır. Daha sonra Dünya’nın sıvı bir çekirdeği olduğunu aynı makalesini uzatarak öne sürmüştür. Genişleyen evrenin elektrostatik teorisini bilim dünyasına sunmuştur.

      Lyttleton’ın “The Modern Universe” adı kitabı
  5. 1907’de Amerikalı biyolog ve ekolog Alton A. Lindsey dünyaya gelmiştir. Hayatı boyunca birçok ekosistemi gözlemlemiş, Antartika’ya düzenlenen keşif çalışmalarında bulunmuş ve bu sırada penguenler ve fok balıkları üzerinde çalışmıştır. Michigan Gölü’nün Indiana kıyılarını korumak için öncülerden biri olmuştur.
  6. 1867’de Alfred Nobel dinamitin patentini almıştır.
  7. 1837’de Alman jeolog ve arkeolog Karl Mauch dünyaya gelmiştir. 1867 yılında, Güney Afrika’da özellikle Hartley Hills’deki Tati altın alanları ve Zimbabwe’de antik bir şehrin kalıntıları ile ilgili araştırmalar yapmıştır. Modern dönemden önce dikilen en büyük yapılar olan Büyük Zimbabel’in, harabelerinin devasa ve geniş duvarlarını araştıran ilk Avrupalıydı.
  8. 1713’te Fransız matematikçi Alexis Claude Clairaut dünyaya gelmiştir. Venüs’ün kütlesi için ilk makul değeri belirlemiştir ve Halley Kuyrukluyıldızı’nın geri dönüşünün zamanlamasını tahmin etmiştir.
  9. 1617’e Alman astronom David Fabricius hayatını kaybetmiştir. Çıplak gözle gözlemleri ve güneş lekeleri kayıtları ile bilinmektedir.

6 Mayıs

1) 1953 yılında, Dr. John Heysham Gibbon tarafından tasarlanan bir kalp-akciğer makinesi ilk açık kalp ameliyatını hasta Cecelia Bavolek üzerinde, yapay bir cihazın kalbin işlevlerini geçici olarak taklit edebileceğini kanıtlamak için, başarıyla kullanılmıştır.

2) 1851’de John Gorrie’ye “Suni Buz Üretimi İçin İyileştirilmiş Bir Süreç” (No. 8080) konulu icadı için bir ABD patenti çıkarıldı. Bu, mekanik bir buzdolabı için verilen ilk ABD patenti oldu.

3) 2003 Nobel Ödülü’nü, fizyoloji ya da tıp için manyetik rezonans görüntülemeyle ilgili keşiflerinden dolayı, Sir Peter Mansfield ile paylaşan Amerikalı kimyacı Paul Christian Lauterbur 1929’da dünyaya geldi.

5) Albert Einstein’ın genel görelilik kuramına dayanan evrenin teorik modellerini geliştiren Hollandalı  Willem de Sitter  1872’de bugün doğdu. Jüpiter’in uydularının hareketleri üzerinde yoğun olarak çalıştı, onlarca yıl süren gözlemleriyle uyduların kütlelerini ve yörüngelerini saptadı.

6) Fransız kimyager Victor Grignard  1871’de doğdu. Organik sentezler için çok önemli olan organomagnesi türevlerini, Grignard reaksiyonunda kullanılan magnezyum temelli bileşikler, keşfetti. Bu bileşikler, organik kimyada sentezlerin başarılmasını büyük oranda sağladı. Çalışmasından dolayı 1912 yılında Paul Sabatier ile beraber Nobel Kimya Ödülü’nü kazandı.

7) İsviçreli doğa bilimci ve botanikçi  Jean Senebier 6 Mayıs 1742’de doğdu.  Senebier yeşil bitkilerin karbondioksit tükettiğini ve ışığın etkisiyle oksijeni serbest bıraktığını(fotosentez olayını) gösterdi.

8) 1635’te bugün Johann Joachim Becher, günümüzde geçerliliğini yitirmiş  filojiston adındaki ateş elementinin cisimlerdeki yanma sırasında salındığını iddia eden “Filojiston(yanma) teorisini” öne süren Alman kimyacı, doğdu.

9) Sör James Young Simpson 1870’te öldü. İskoçyalı mucit modern anestezinin babası olarak tanınır.

Kaynakça:
•https://todayinsci.com/
• Vikipedi

5 Mayıs

1) 2000  yılında, beş parlak gezegen olan: Merkür, Venüs, Mars, Jüpiter ve Satürn bir araya gelerek gökyüzünde adeta bir çizgi halinde sıralandılar. Ne yazık ki, Dünya’dan hiçbir şey görülemiyordu. Çünkü gezegenlerin oluşturduğu çizgi Güneş’in arkasındaydı.

 

2) Amerikalı doktor Thomas E. Starlz (modern tıpta organ naklinin babası olarak bilinmektedir) 1958-1961 yılları arasında köpekler üzerindeki karaciğer nakli denemeleri sonrası, 5 Mayıs 1963’te dünyanın insan üzerinde yapılmış ilk karaciğer naklini gerçekleştirdi. 48 yaşında erkek bir hastası üzerinde yapılan nakil sonrası hasta kişi yalnızca 22 gün hayatta kalabildi.

 

3) 1961’de, Amerika’nın uzaya çıkan ilk astronotu olan Alan Bartlett Shepard, Freedom 7 kapsülüyle birlikte uzaya gönderilerek 15 dakikalık bir alt-yörüngesel uçuş yaptı. Uçuşun normalde Mart 1961’de gerçekleştirilmesi düşünülüyordu, fakat yaşanan aksaklıklar sonrası görev Mayıs ayına ertelendi.

Shepard, Freedom 7 kapsülündeyken

4) 1881’de Louis Pasteur; yirmi dört koyun, bir keçi ve altı sığıra, zayıflatılmış şarbon kuşağı (ot yiyen hayvanlarda görülen bir hastalık) aşılayarak bir deney gerçekleştirdi. Deneyin başarılı geçmesiyle birlikte, sığır ve koyunları etkileyen bu ölümcül hastalık önlenerek bu alanda adeta bir dönüm noktası oluşturulmuş oldu.

 

5) 1921’de Amerikalı fizikçi Arthur L. Schawlow dünyaya geldi. Lazer fiziği ve lazer spektroskopisindeki çalışmalarından dolayı 1981 Nobel Fizik Ödülü’nü almıştır. Ayrıca kendisi ödülü Nicolaas Bloembergen ve Kai Siegbahn ile paylaşmıştır.

 

6) 1892’de İngiliz arkeoloji uzmanı Dorothy Annie Elizabeth Garrod  doğdu. Uzun yıllar Paleolitik’te (Yontma Taş Devri) önde gelen araştırmalar yapan Garrod, Cambridge Üniversitesi’nde (1939-52) profesörlük alan ilk kadındır.

 

7) 1882’de beyindeki mikroglia hücrelerinin kaşifi, ispanyol nörobilimci Pío del Rio Hortega doğdu.

 

8) 1861’de Amerikalı bir elektrik mühendis olan Peter Cooper Hewitt dünyaya geldi. Hewitt 1901 yılında, flüoresan lambaların önemli bir öncüsü olan civa-buhar lambasını icat etmiştir.

 

9) 2007’de Amerikalı fizikçi Theodore Harold Maiman hayata gözlerini yumdu. Maiman, ilk çalışan lazeri üretmiştir. Ürettiği lazer, diğer türlerdeki lazerlerin gelişmesine büyük katkılar sağlamıştır.

 

10) Sıvı helyumun mutlak sıfır sıcaklığına yakınken süper akışkanlık gösterdiğini keşfeden Kanadalı fizikçi John Frank “Jack” Allen 1908’de dünyaya geldi. Jack aynı zamanda, Cambridge’deki Royal Society Mond Laboratuarı’nda çalışan Don Misener ile birlikte, 2.17 kelvin sıcaklığının altında sıvı helyumun pratik olarak sıfır viskoziteli çok küçük kılcallardan geçebileceğini keşfetmiştir.

4 Mayıs

1) 1989 yılında uzay probu “Magellan”, STS-30 Uzay Mekiği Atlantis’in kargo bölmesinde uzay boşluğunda 15 ay sürecek Venüs yolculuğu için fırlatıldı. Uzay probuna 16. yüzyıl Portekizli kâşif Ferdinand Magellan’ın adı verilmiştir.

2) 1933’te, Samanyolu galaksisinin merkezinden gelen radyo dalgaları olduğu keşfi, radyo astronomisinin kurucusu olarak kabul edilen Karl G. Jansky tarafından açıklandı.

3) 1985’te fizik ve malzeme bilimi mühendisi Canan Dağdeviren doğdu.

Çalışmaları:

  • Esnek ve katlanabilir, deri üstüne yapıştırılabilir veya giyilebilir elektronik aletler üzerine çalışmalar yaptı.
  • Medikal teknoloji alanında çalışarak, pilsiz çalışan giyilebilir bir kalp çipi (PZT MEH) ve cilt kanserini teşhis eden bir cihaz geliştirdi.

4) 4 Mayıs 1926’da atom çekirdeğinin yapısı ve dinamikleri üzerindeki öncü deneyleri dolayısıyla modern ağır iyon biliminin babası olarak kabul edilen Amerikan fizikçi David Allan Bromley doğdu.

5) 1806’da, Charles Wheatstone ile elektrik telgrafını geliştiren İngiliz mucit, Sör William Fothergill Cooke doğdu.

6) 1777’de Fransız kimyager Louis-Jacques Thénard doğdu.

Çalışmaları:

  • Gay-Lussac ile işbirliği içinde birçok çalışmada bulundu.
  • Daha ucuz boyama işlemi için yüksek sıcaklıklarda kararlı olan bir pigment üretti.

7) 1845’te İngiliz matematikçi William Kingdon Clifford doğdu. İrlandalı matematikçi Sir William Rowan Hamilton’ın Kuaterniyonlar teorisinin bir genellemesi olan Bipaterniyonlar teorisini geliştirdi ve daha genel çağrışımsal cebirlerle birleştirdi.

8) İlk ticari radyo istasyonunun kurulmasında etkin rol oynayan Amerikan elektrik mühendisi Frank Conrad 1874’te bugün doğdu.

9) Amerikalı Nobel ödüllü biyokimyacı Edward Calvin Kendall 1972’de hayata gözlerini kapadı. Philip S. Hench ve Tadeus Reichstein’la birlikte Adrenal korteks hormonlarının yapısını ve biyolojik etkilerini araştırarak Nobel Tıp Ödülü’nü kazandılar.

10) 1974’te Amerikalı jeolog Maurice Ewing öldü.

Çalışmaları:

  • Okyanus ses kanalını ve sesin deniz suyundaki dağılımını tanımladı.
  • Piston kovanı, ısı akışı probları, sonar, hidrofonlar, gravimeterler ve derin deniz kameralarını geliştirdi.
  • Deprem sismolojisi, patlama sismolojisi, deniz akustiği, sedimantoloji ve tektoniğe katkılarda bulundu.

11) Kromozom yapısındaki araştırmaları sonucunda X ve Y kromozomunu bilim dünyasına kazandıran başarılı Amerikalı Genetikçi Nettie Maria Stevens 1912’de hayata gözlerini yumdu.

Kaynakça:

  • https://todayinsci.com/
  • Vikipedi

3 Mayıs

1) 1986’da Çernobil nükleer kazası sonrası oluşan radyoaktif bulutların Türkiye’ye de ulaştığı ve bazı bölgelerde radyasyonun yedi kat arttığı açıklanmıştır.

2) 1968’de, ABD Texas Kalp Enstitüsü’nden Dr. Denton Cooley , romatizmal kalp hastalığına sahip Everett Thomas adlı hasta üzerinde ilk başarılı kalp naklini gerçekleştirmiştir. Hasta, 15 yaşındaki bir kızdan alınan kalple 204 gün yaşamıştır. 1969 yılına gelindiğinde ise Cooley, insana yapay bir kalp nakleden eden ilk kalp cerrahı olmuştur.

3) 1933’te Amerikan nükleer fizikçi Steven Weinberg doğdu. Weinberg, 1979 Nobel Fizik Ödülü’nü Sheldon Lee Glashow ve Abdus Salam ile birlikte kazanmıştır.

4) 1902’de Fransız fizikçi Alfred Kastler doğdu. Kastler atomlardaki Hertz rezonanslarını gözlemleme yöntemlerini keşfedip geliştirmiş ve 1966 yılında Nobel Fizik Ödülü’nü kazanmıştır.

5) 1892’de İngiliz fizikçi Sör George Paget Thomson doğdu. Thomson 1937 yılında Aberdeen’de Elektron Dalgalarının özelliklerini keşfinden ötürü Nobel Fizik Ödülü’ne layık görülmüştür. Aynı keşfi bağımsızca ortaya çıkardıkları için Clinton Joseph Davisson’la bu ödülü paylaşmışlardır.

6) 1877’de Alman psikanalist Karl Abraham doğdu. Abraham, Manik depresif psikozun (Bipolar affektif bozukluk) psikanalitik tedavisinde öncü çalışmalar yapmıştır.

7) 1874’te İsveçli fiziki oşinograf (denizbilimci) ve matematiksel fizikçi Walfrid Ekman doğdu.

Çalışmaları:

  • 1902’de Ekman, ‘Ekman Spirali’ olarak bilinen ve Dünya’nın rotasyonundan etkilenen okyanus akımlarının hareketini anlatan bir açıklama yayınlamıştır.
  • Ekman akım ölçer ve Ekman su şişesi gibi deneysel teknikler ve enstrümanlar geliştirmiştir.

8) 1860’da İskoç fizyolog ve bilim felsefecisi John Scott Haldane doğdu.

Çalışmaları:

  • İnsan solunumuna ilişkin kapsamlı çalışmalar yapmıştır.
  • Karbon monoksitin mayın yangınlarına ve patlamalarına olan etkilerini incelemiştir.

9) 1860’da İtalyan matematikçi ve fizikçi Vito Volterra doğdu. Matematiksel biyoloji ve integral denklemleri konularında çalışmalarda bulunan Volterra, fonksiyonel analizi bulan isimler arasında yer almaktadır.

10) 1844’te Amerikan kimyacı Wilbur Olin Atwater doğdu. Atwater 1879’dan 1882’ye kadar, balık ve hayvansal dokuların kimyasal bileşimini ve besleyici değerlerini belirlemiştir.

11) 1817’de Amerikalı etnolog (insan topluluklarının davranışlarını ve evrimini inceler) ve filolog Horatio Hale doğdu. Etnoloji bilimine çok değerli katkılar yapmıştır. Özellikle de çocuk dilleri veya küçük çocuklar tarafından icat edilen diller üzerinde teori oluşturarak, insan dilleri ve lehçelerinin çeşitliliğinin kökenine dair teorisi en dikkat çekici çalışmasıdır. İnsan gruplarının sınıflandırılması için dili bir ölçüt olarak kullanmıştır.

12) 1695’te Fransız mühendis Henri Pitot doğdu. Pitot, akış hızını sıvı veya gaz olarak ölçmeye yarayan Pitot Tüpü’nü icat etmiştir.

13) 2007’de Amerikalı astronot Wally Schirra öldü. Schirra; Apollo 7, Mercury-Atlas 8, Gemini 6A uzay görevlerinde bulunmuştur.

14) 1937’de Amerikalı antropolog Esther Boise Van Deman öldü. Roma arkeolojisi konusunda birçok önemli çalışmaya imza atmıştır.

15) 1910’da Amerikalı patolog (hastalık bilimi) Howard T. Ricketts öldü. Ricketts, ‘Kayalık dağlar benekli humması’ (kene ısırığı ile bulaşan bir enfeksiyondur) ve tifüs salgını organizmalarının bulaşma biçimini keşfetmiştir.

16) 1888’de İngiliz mühendis Sör Charles Tilston Bright öldü. Bright, ilk atlantik telgraf kablosunun döşenmesini denetlemiştir.

17) 1880’de Amerikalı astrofizikçi Jonathan Homer Lane öldü. Lane, Güneş’i gazlı bir cisim olarak matematiksel analizini yapan ilk kişidir. Yaptığı araştırmalar; Güneş’teki gaz basıncı, sıcaklığı ve yoğunluğu arasındaki termodinamiksel ilişkileri ortaya çıkarmıştır.

18) 1657’de İsviçreli astronom ve matematikçi Johann Cysat öldü. Mükemmel bir kuyruklu yıldız gözlemcisi olan  Cysat, kuyruklu yıldızların da Güneş’in etrafında bir yörüngesi olduğunu ve bu yörüngenin parabolik olduğunu ileri sürmüştür.

Kaynakça:

1 Mayıs

1) Amerikalı astronot Malcolm Scott Carpenter 1925’te bugün doğdu. Amerika’nın ikinci “Dünya Yörüngesi” misyonunda görev aldı. Uzayda katı yiyeceklerin yenilip yenilmeyeceğini test etmek gibi temel deneyler yaptı.

2) 1825’te İsviçreli matematikçi ve fizikçi Johann Jakob Balmer dünyaya geldi. Atom kuramının gelişmesinde temel oluşturmuş Balmer Formülü‘nü ortaya çıkarmıştır. Hidrojen atomunun spektral hatlarını inceleyerek dalga boyunun hesaplanmasına yarayan formül koca bir hayatını matematik öğretmeni olarak geçirip 60 yaşında ortaya çıkardığı bir formül olarak, Balmer’e ününü kazandırmıştır.

3) Amerikalı fizikçi, matematikçi ve mühendis Jesse Ernest Wilkins Jr. 2011’de hayata veda etti. Güneş ve diğer nükleer kaynakların elektron çürümesi sırasında yayılan gama radyasyonuna karşı radyasyon kalkanı geliştirdi. Emilen gamma radyasyonu miktarını hesaplamak için matematiksel modeller ortaya çıkardı. Elektrik enerjisi için nükleer reaktör tasarlayan ve üreten bir şirketin uzun yıllar ortak sahipliğini yaptı.

4) 1959’da, Greenbelt Maryland’de Goddard Uzay Uçuş Merkezi’ne roket bilimi öncüsü Robert Goddard’ın soyadı verildi ve inşasına başlandı.

5) İngiliz kimyacı Alexander William Williamson 1824’te dünyaya geldi. Williamson Sentezi olarak da bilinen baz katalizi ile eter elde etme yönteminin isim babasıdır. Ara bileşikli bir tepkimede katalizör etkisini açıklayan ilk bilim insanıdır.

6) 10 Ağustos 1897’de şirket araştırmacısı Felix Hoffman tarafından keşfedilen Aspirin 1899’da bugün Bayern tarafından Almanya’da toz halinde satışa sunulmaya başlandı.

7) Hayvanların sosyolojisi ve ekonomisini tanımlayan ve bu sayede modern hayvan ekolojisinin (çevre bilimi) temel ilkelerini oluşturmuş İngiliz biyolog Charles Elton 1991’de hayatını kaybetti. Besin zinciri, sayılar piramidi, topluluk gibi birçok kavramı ekolojiye kazandırdı.

8) ABD’nin inşa ettiği ilk hidroelektrik santrali Minidoka Barajı’nın üzerine 1909’da bugün kurulmuştur. Santral her biri 1400 kilowatt elektrik üretebilen beş ünite ile kurulmuştur.

Kaynak: https://todayinsci.com

10 Ocak

1. 1989 yılında Sovyet roket bilimcisi Valentin Petrovich Glushko hayatını kaybetti. Glushko, roket tasarımcısı Sergey Korolyov ile roket biliminin öncülerinden olmuştur. İlk kıtalar arası balistik füzeleri projesini başarıyla başlatmışlardır. Aynı yılın ekim ayında ilk yapay uydu olan Sputnik I’i yörüngeye göndermişlerdir. 

2. 1977 yılında Büyük Britanyalı Lord Alexander R. Todd hayatını kaybetti. Nükleotidlerin, nükleozidlerin ve nükleotid koenzimlerinin yapısı ve sentezi üzerine araştırma yapmış ve 1957 Nobel Kimya Ödülü‘nü kazanmıştır. Nükleotidlerin 3 farklı temel yapı taşından oluştuğu biliniyordu. Alexander Todd ise yapı taşlarının birbirlerine nasıl bağlı olduklarını araştırmıştır.

3. 1970 yılında Rus kozmonot Pavel Belyayev hayatını kaybetti. Sovyetler Birliği‘nin 18 Mart 1965‘teki sekizinci insanlı uzay uçuşunda Voshod 2 uzay aracını yönetmiş ve bu uçuş sırasında öteki kozmonot Aleksey Leonov, uzayda yürüyen ilk insan olmuştur.

4. 1949 yılında Alman coğrafyacı ve buz bilimci Erich Dagobert von Drygalski hayatını kaybetti. Drygalski, Antartika’daki buzsuz yanardağı keşfetmiştir.

5. 1947 yılında Stanford Üniversitesi, İnfantil Felç Ulusal Vakfı tarafından finanse edilen üç yıllık araştırmanın sonuç verdiğini ve çocuk  felci virüsünün izolasyonunu bildirdi(O sırada mevcut olan diğer aşılar, yüksek orandaki safsızlıkları yüzünden sorunlar yaşıyordu.).

6. 1946 yılında ABD’de Diana Projesi ekibi Ay’ın yüzeyinden yansıyan radar sinyallerini tespit etti.

7. 1937 yılında  Amerikan kimyager Julius Stieglitz hayatını kaybetti. Varyant Teorisi’nin ışığında organik bileşiklerin davranış ve yapısını yorumlayarak organik kimyaya fiziksel kimya yöntemlerini uygulamıştır.

8. 1936 yılında Amerikan astronom ve fizikçi Robert Woodrow Wilson dünyaya geldi. Arno Allan Penzias ile New Jersey’deki Bell Laboratuvarı’nda yeni bir anten tipi çalışırken Kozmik mikrodalga arka plan ışımasını keşfetmişlerdirEvrenin en uzak noktasından geldiği düşünülen bu elektromanyetik ışımanın, Büyük Patlama’nın en büyük kanıtlarından biri olduğu düşünülmektedir. Bu keşif Woodrow ve Arno’ya 1978 yılı Nobel Fizik Ödülü’nü getirmiştir.

Solda Robert Woodrow Wilson ve sağda Arno Allan Penzias, kendi inşa ettikleri antenin önünde duruyor. Anten 7 metre çapa sahip.

Robert Woodrow Wilson ve Arno Allan Penzias.

9. 1922’de Thomas A. Edison’a, “Depolama-Pil Elektrotu ve Üretimi” için patent verildi.

10. 1919 yılında mimari akustik biliminin kurucusu, Amerikan fizikçi Wallace Clement Sabine hayatını kaybetti.

11. 1916 yılında İsveçli biyokimyager Sune K. Bergström dünyaya geldi. Bilime katkıları şöyle özetlenebilir:

  • Prostoglandinler ve ilişkili maddelerin keşfinden ötürü Bengt I. Samuelsson ve Sir John Robert Vane ile paylaştığı Nobel  Tıp Ödülü’ne layık görülmüştür.
  • Prostaglandinlerin birkaçını saflaştırarak kimyasal yapılarını belirlemiştir.
  • Çalışmalarıyla prostaglandinlerin doymamış yağ asitlerinden oluştuğunu göstermiştir.

12. 1911 yılında  İngiliz biyokimyager Norman Heatley dünyaya geldi. Ekibiyle penisilini etkin bir şekilde arıtmak için geri ekstraksiyon tekniğini geliştirmiştir. Heatley bir başka deney yöntemi ile bir penisilin örneğinin aktifliğini ölçülebilir kılmıştır.

13. 1899 yılında Conrad Hubert tarafından Amerikan Elektriksel Yenilik ve İmalat Şirketi’nde ilk Spiral Işık olarak üretilen, daha sonra David Misell tarafından ”Elektrikli Aygıt” olarak adlandırılan el fenerinin icadı için bir ABD patenti yayınlandı.

14. 1878 yılında modern kardiyolojinin kurucularından William Stokes, hayatını kaybetti. Ayrıca 1838’de Batı dünyasında türünün ilk topluluğu olan Dublin Patoloji Topluluğu‘nu kurmuştur.

15. 1877  yılında Amerikan bilim insanı ve eğitimci Frederick Gardner Cottrell dünyaya geldi. Cottrell, endüstriyel elektrostatik çöktürücünün mucididir.

  • Cottrell, helyumun doğal gazdan ayrılması için gerekli sürecin geliştirilmesine katkıda bulunmuştur. Aynı zamanda nitrik oksit oluşumu için yüksek sıcaklıkta gerçekleşen bir işlemi mükemmelleştirme girişimleri sırasında sentetik amonyak endüstrisinin kurulmasında aracı olmuştur.

16. 1866 yılında Alman Patalog Albert Ludwig Aschoff dünyaya geldi. Aschoff fagositik(bakteri ve diğer maddeleri içine çekebilen) dokularda bulunan çeşitli hücreleri içeren retiküloendotel sistemini(1924) adlandırmıştır. Aynı zamanda apandisit, safra taşı, sarılık, iskorbüt ve tromboz üzerine  önemli çalışmalar yapmıştır.

17. 1864 yılında elektrik biliminin öncüsü  İrlandalı fizikçi Nicholas Joseph Callan hayatını kaybetti. İndüksiyon bobinini(1836) bilinenin aksine Heinrich Ruhmkorff’dan önce icat etmiştir.

18. 1853 yılında Alman-Amerikan gökbilimci John Martin Schaeberle dünyaya geldi. C/1880 G1, C/1881 N1  numaralı kuyruklu yıldızları keşfetmiştir.

19. 1832 yılında Thomas Hodgkin tarafından, lenf nodüllerinde tümöral büyüme biçiminde başlayarak gelişen bir hastalık tanımlandı(Hodking Lenfoma).

20. 1829 yılında Fransız hidrolik mühendisi Henri-Émile Bazin dünyaya geldi.Çalışmaları şöyledir:

  • Menfezler yoluyla dalga yayılımı ve akışkan akışını incelemiştir.
  • 1854 yılında, Fransız iç ticari seyrüseferinde önemli olan Canal de Bourgogne’yi geliştirdi ve projeyi kârlı hale getirdi.
  • 1867 yılında nehir taraması için pompa kullanma önerisiyle ilk emişli tarak makinelerinin inşasına vesile olmuştur.

21. 1778 yılında organizmaların cins ve türlerine göre isimlendirilmesi için tekdüze bir sistem olan biyolojik sınıflandırmayı ilk kuran İsveçli botanikçi ve araştırmacı, Carolus Linnaeus hayatını kaybetti.

22. 1698 yılında İngiliz mühendis Thomas Savery buharla çalışan, madendeki suyu dışarı atmak için kullanılan bir tulumba icat etti.

23. 1638 yılında anatomist ve jeolog Nicolaus Steno dünyaya geldi. Steno’nun ”Sabit Açılar Konumu Yasası” veya basitçe ”Steno Yasası” olarak tanımladığı ilkeler jeoloji biliminin temelini oluşturmuştur.

  • Bir dönem bir hastanede anatomi uzmanı olarak da çalışan Nicolas Steno, kasların kasılırken şekil değiştirdiğini ama hacimlerinin sabit kaldığını göstermek için geometriden yararlanmıştır.

Kaynakça:

8 Ocak

  1. 1838’de harflerin nokta ve kesik çizgilerle gösterildiği ilk telgraf mesajı ABD’de iletildi. Mesaj şöyle idi: “Sabırla bekleyen kaybeden biri değildir.
  2. 1642’de fizik ve astronomide önemli keşifler yapmak için bilimsel yöntemin yeni tekniklerini uygulayan İtalyan filozof Galileo Galilei hayatını kaybetti. Teleskobu keşfetmemiş olsa da mükemmelleştirmiş ve bunun sonucunda astronomiye birçok katkıda bulunmuştur:
  • Dünya merkezli değil Güneş merkezli sistemi savunmuştur.
  • Fizikteki çalışmalarının sonucunda klasik mekaniğin temellerini kurmuştur.
  • Eylemsizlik İlkesi’ni ortaya koymuştur.
  • Bir termometre yapmayı başaran ünlü bilim insanı, 1595’te başlayan çalışmaları sonucunda geometrik ve askeri bir pusula geliştirmeyi başarmıştır.
  • Mikroskop benzeri bir cihaz geliştirip böcekler üzerinde incelemeler yaptı.
  • Jüpiter’in uydularının belli bir düzenle döndüğünü tespit etti.
  1. 1952 yılında Amerikalı bir gökbilimci ve kuşbilimci Antonia Maury hayatını kaybetti. Yıldızların spektrumlarına göre özenle sınıflandırmasını yaptığı ve kuzey yarım kürede bulunan 681 yıldızı incelediği ayrıntılı çalışmaları Harvard College Gözlemevi Yıllıkları’nda yayınlanmıştır ancak gözlemevi müdürü Edward C. Pickering tarafından beğenilmemiştir. Çalışmaları Hertzsprung-Russell diyagramının oluşturulmasına katkı sağlamıştır.
  2. Nobel Kimya Ödüllü Amerikalı biyokimyager Melvin Ellis Calvin 1997 yılında hayatını kaybetti. Çalışmalarıyla:
  • Yeşil bitkilerde meydana gelen fotosentezin “karanlık reaksiyonlarını”nın gece boyunca karbon dioksiti şekere dönüştürdüğünü açıkladı.
  • Ekibiyle birlikte karbon-14 izotopunu karbondioksitteki bir izleyici olarak kullanarak karbon atomunu bir fotosentez sırasında atmosferik karbondioksit emiliminden karbonhidratlara ve diğer organik bileşiklere dahil olmak üzere bir bitki boyunca ilerledikçe izlediği rotayı belirledi.
  • Ekibiyle birlikte Güneş ışığının bir bitkideki karbondioksit üzerinde değil de klorofil moleküllerine etkili olduğunu kanıtladı.
  1. 2002 yılında Sovyet fizikçi Aleksandr Mihayloviç Pohorov hayatını kaybetmiştir. Lazerler ve maserlerle ilgili öncü araştırmaları ile tanınır. Bu konulardaki çalışmalarıyla 1964 yılında Charles Hard Townes ve Nikolay Basov ile birlikte Nobel Fizik Ödülü’nü kazanmıştır.
  2. Güneş lekelerini ilk kez gözlemleyen Hollandalı astronom Johannes Fabricius 1587 yılında dünyaya gelmiştir.
  3. 1891 yılında Alman matematikçi, kimyacı ve fizikçi Walther Wilhelm Georg Bothe dünyaya gelmiştir. Bulduğu rastlantı yöntemi ve bununla yaptığı keşifler için Max Born ile birlikte 1954 Nobel Fizik Ödülü’nü kazanmıştır.
  4. 1942 yılında Stephan Hawking dünyaya gelmiştir. Kendisi hakkındaki yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Kaynakça:

  • todayinsci.com
  • Vikipedi

6 Ocak

  1. 1731 yılında Fransız kimyager, doktor, eczacı Étienne François Geoffroy hayatını kaybetti. En önemli yapıtı, Fransız Akademisi’ne 1718 ve 1720 yılları arasında sunduğu, kimyada kullanılan Kimyasal ilgi tablosu’dur.
  2. 1745 yılında sıcak hava balonunun mucitlerinden biri olan Fransız Jacques-Étienne Montgolfier dünyaya geldi.
  3. 1822 yılında Alman arkeolog Heinrich Schliemann, dünyaya geldi(ö. 1890). Antik kent Troya yakınlarında ünlü Priamos Hazinesi‘ni buldu.
  4. 1852 yılında Fransız mucit ve eğitimci Louis Braille hayatını kaybetti. Görme engelliler için dünya çapında okuma ve yazma için kullanılan körler alfabesi sistemini icat etti.
  5. 1884 yılında Avusturyalı doğa bilimci ve din adamı Gregor Mendel, hayatını kaybetti. Mendel Kalıtım Yasaları ile genetik biliminin temellerini attı. Mendel’in bulguları kısaca şöyledir:
  • Kalıtım yoluyla geçen her özellik bir gen tarafından belirlenir. Belirli bir özellikle ilgili farklı genler “allel” olarak adlandırılır.
  • Her birey, bitki veya hayvan; her özellik için birini annesinden ve birini babasından aldığı iki dizi gene sahiptir.
  • Genler, mutasyona uğramadığı sürece bir sonraki kuşağa olduğu gibi aktarılır. Her kuşağın özellikleri önceki kuşağın gen bileşimlerinin karışarak yeniden düzenlenmesi sonucu oluşur.
  • Gen allelleri baskın ya da çekinik olabilir. Bir özellikle ilgili iki baskın allel ya da tek baskın allel alan bireyde o baskın özellik ortaya çıkacaktır. Çekinik bir özelliğin ortaya çıkması için bireyin iki çekinik allel alması gerekir.

6. 1896 yılında  Türk pilot, mühendis ve girişimci Vecihi Hürkuş(ö. 1969) dünyaya geldi. Türk  havacılık tarihinin en önemli  isimlerinden biri olup Türkiye’nin ilk uçak tasarımcısı ve üreticisidir. Türkiye’nin ilk yerli uçağını üretti.

Vecihi Hürkuş; eski zamanlardan kalan tek kişilik bir uçağın önünde, pervanenin sağındaki kanada yaslanmış ve kameraya bakıyor.

Vecihi Hürkuş

7. 1915 yılında Britanyalı filozof, yazar ve karşılaştırmalı dinler uzmanı Alan Watts dünyaya geldi(ö.1973). Çoğu Uzakdoğu dinleri ve kültürü konusunda 25’i aşkın kitabı ve birçok makalesi bulunmaktadır.

8. 1918 yılında Alman matematikçi Georg Cantor, hayatını kaybetti. Kümeler kuramının kurucusudur. Bilime katkıları şöyledir:

  • Kümeler arasında birebir eşlemenin önemini ortaya koymuş, “sonsuz küme” kavramına matematiksel bir tanım getirmiştir.
  • Gerçel sayıların sonsuzluğunun doğal sayıların sonsuzluğundan ‘daha büyük’ olduğunu ispatlamıştır. 
  • Kardinal sayı ve ordinal sayı kavramlarını ortaya atmış ve bu sayıların aritmetiğini tanımlamıştır.

9. 1931 yılında Thomas Edison, son patent başvurusunu yaptı.

 

Kaynak; Vikipedi